Omgevingsdialoog
Wie nieuwe woningen bouwt, een zonneveld wil aanleggen, huisvesting voor arbeidsmigranten wil bouwen, of een grote uitbreiding van zijn bedrijf wil realiseren, heeft een vergunning nodig van de gemeente. Als een dergelijke activiteit stevig ingrijpt op de leefomgeving, moet de initiatiefnemer vanaf 1 juli 2023 zelf ervoor zorgen dat de omgeving tijdig is betrokken. Logisch om je buren en andere belanghebbenden te informeren. Maar in de nieuwe Omgevingswet, wordt van de plannenmaker verwacht dat hij belanghebbenden zelf en vroegtijdig betrekt bij het uitwerken van de plannen.
In de Omgevingswet gaat het om een totale vergunning op het gebied van bouwen, milieu, natuur en ruimte. De omgevingsvergunning vervangt verschillende losse vergunningen, zoals de bouwvergunning, sloopvergunning, kapvergunning en milieuvergunning. Participatie is een belangrijke pijler onder de Omgevingswet. Dat geldt voor overheden, maar dus ook voor ondernemers en zelfs soms voor particulieren.
De gedachte hierbij is dat het bijtijds en zorgvuldig betrekken van de omgeving ervoor zorgt dat alle belangen, meningen, kennis en creativiteit op tafel komen. Door bezwaren, maar ook juist goede ideeën tijdig met elkaar te bespreken, kun je het initiatief beter maken. Een goed en zorgvuldig participatieproces draagt bij aan een zo soepel mogelijk proces van plan tot realisatie.
Wat je voor een omgevingsdialoog organiseert, moet in verhouding staan tot de gevolgen van het initiatief voor de omgeving. Over het algemeen geldt: hoe groter en veelomvattender het initiatief, hoe belangrijker het is om belanghebbenden te betrekken.
Er zijn een paar eenvoudige vuistregels voor de omgevingsdialoog die voor iedereen interessant zijn om te hanteren.
-
Bepaal aanleiding en doel van het initiatief en communiceer dat helder met belanghebbenden.
-
Definieer de belanghebbenden helder (hoe ver reikt ‘omgeving’, welke andere belanghebbende organisaties zijn er bijvoorbeeld).
-
Houdt rekening met het verleden: is er eerder gesproken over initiatieven of plannen op de plek waar het nu over gaat?
-
Wat voor impact hebben de plannen op de omgeving? Leef je in in de belanghebbenden.
-
Wat is de inhoud van de dialoog, wat ligt er al vast en waarover kun je nog belangen, wensen en ideeën ophalen?
-
Wat zijn de rollen en wees daar duidelijk over: wie kan meebeslissen, meewerken, meedenken (adviseren/toetsen) of gaat het om zorgvuldig informeren.
-
Hoe ga je de omgeving betrekken, welke werkvormen of middelen gebruik je?
-
Wat is de planning, wat zijn vervolgstappen?
-
Wat doe je met de input/resultaten hoe koppel je die terug aan participanten.